Σεμινάριο Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας: «Υγειονομικά προβλήματα μιας νέας πόλης: Η περίπτωση της Ερμούπολης κατά τον 19ο αιώνα» (10/5/2021)

Τη Δευτέρα 10/5/2021 στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί το έκτο σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας για την ακαδημαϊκή χρονιά 2020-2021, με θέμα «Υγειονομικά προβλήματα μιας νέας πόλης: Η περίπτωση της Ερμούπολης κατά τον 19ο αιώνα». Θα μιλήσουν οι Χρήστος Λούκος (ομότιμος καθηγητής Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης) και Γιάννης Γονατίδης (υπ. διδάκτορας Ιστορίας, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης)

Οι πολεμικές συγκρούσεις που προκαλεί η Ελληνική επανάσταση του 1821 έχουν ως άμεσες συνέπειες ανθρώπινες απώλειες, αλλά και πληθυσμιακές μετακινήσεις σε περισσότερο ασφαλείς περιοχές. Ιδιαίτερο παράδειγμα αυτής της διαδικασίας αποτελεί η Ερμούπολη, η οποία ιδρύεται το 1821 και σύντομα μετατρέπεται σε ένα από τα σημαντικότερα πληθυσμιακά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά κέντρα της Ελλάδας τον 19ο αιώνα.

Tο 1825 η νέα πόλη θα ιδρύσει το Δημοτικό Νοσοκομείο «Ελπίς», ενώ το 1841 θα εγκαινιαστεί το μεγαλύτερο στο ελληνικό κράτος λοιμοκαθαρτήριο. Ωστόσο, επιδημία χολέρας θα πλήξει την πόλη το 1854, γεγονός που θα οδηγήσει στην αναθεώρηση της πολιτικής δημόσιας υγείας του Δήμου Ερμούπολης.

Στόχος του σεμιναρίου είναι να αναφερθεί συνοπτικά στα υγειονομικά προβλήματα που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν οι κάτοικοι της νέας πόλης και στις στρατηγικές αντιμετώπισής τους κατά τον 19ο αιώνα.

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται διαδικτυακά.

Για να συμμετάσχετε, ακολουθήστε τον σύνδεσμο:

meet.google.com/kau-igsh-ypk

Σεμινάριο Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας: «Κοινωνικά νοσήματα στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου» (5/4/2021)

Τη Δευτέρα 5/4/2021 στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί το πέμπτο σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας για την ακαδημαϊκή χρονιά 2020-2021, με θέμα «Κοινωνικά νοσήματα στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου». Θα μιλήσουν οι Κωστής Γκοτσίνας (Γαλλική Σχολή ΑΘηνών) και Γιάννης Στογιαννίδης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής).

Αναλυτικότερα:

Από τις αρχές του 20ού αι. ο όρος «κοινωνικό νόσημα» κυριαρχούσε στη μεσοπολεμική Ευρώπη, για να περιγράψει μια ιδιαίτερη κατηγορία νοσημάτων, στο σημείο τομής ιατρικής παθολογίας και κοινωνικού ζητήματος. Τα παραδείγματα της φυματίωσης και της εξάρτησης από ψυχοδραστικές ουσίες είναι χαρακτηριστικά.

Η φυματίωση δεν γίνεται αντιληπτή ως κοινωνική νόσος, τουλάχιστον μέχρι τα τέλη του 19ου αι. Από τον 20ό αι., όμως, τα μεταδοτικά νοσήματα γίνονται κατανοητά σταδιακά ως προβλήματα που αφορούν το σύνολο της κοινωνίας. Η έννοια του κοινωνικού ζητήματος αφορά τόσο τους μεγάλους αριθμούς ασθενών όσο και τα μέτρα που κλήθηκε να πάρει η κοινωνία για να κατασταλεί η μεταδοτικότητα. Αυθόρμητες συλλογικότητες ανέλαβαν ένα κοινωνικό έργο που διεθνώς ονομάστηκε αντιφυματικός αγώνας και αναπτύχθηκε με διαφορετικά χαρακτηριστικά σε κάθε κράτος. Οι λύσεις που αναζητήθηκαν για την ανακούφιση του κοινωνικού συνόλου διέφεραν και συνδέθηκαν με τους διαθέσιμους οικονομικούς πόρους.

Από την άλλη, οι εξαρτήσεις από τις κάθε είδους ψυχοδραστικές ουσίες έλαβαν σαφώς μικρότερη έκταση. Κινητοποίησαν, όμως, και αυτές το ιατρικό σώμα, αλλά και άλλα δρώντα υποκείμενα της εποχής, όπως νομικούς, αστυνομικούς ή δημοσιογράφους, που έκαναν λόγο για μια καινοφανή «κοινωνική μάστιγα». Στη βάση της έννοιας του «αλκοολισμού» όπως διατυπώθηκε στα μέσα του 19ου αι., προέκυψαν μια σειρά «νόσοι» («μορφινομανία», «κοκαϊνομανία», «ηρωινομανία», «αιθερομανία» κ.λπ.), για τις οποίες οι «ασθενείς» αντιμετωπίζονταν άλλοτε ως υπεύθυνοι και άλλοτε ως θύματα.

Στη συνάντηση θα συζητήσουμε πώς ακριβώς συγκροτείται η κοινωνική διάσταση των νοσημάτων και ποια χρονική στιγμή. Με ποια ευρύτερα ζητήματα της ελληνικής κοινωνίας συνδέονται; Ποια τμήματα της κοινωνίας επιστρατεύονται για την αντιμετώπιση αυτών των νοσημάτων και με ποιον τρόπο;

 

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται διαδικτυακά.

Για να συμμετάσχετε, ακολουθήστε τον σύνδεσμο:

https://meet.google.com/ysj-twrp-xks

Διαδικτυακή εκδήλωση «Κωνσταντίνος Δ. Γαρδίκας»

Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, στο πλαίσιο του κύκλου «Πρόσωπα Άξια Τιμής», διοργανώνει την Πέμπτη, 4 Μαρτίου 2021, και ώρα 19:00, διαδικτυακή εκδήλωση αφιερωμένη στον καθηγητή Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Κωνσταντίνο Δ. Γαρδίκα (1913-2003).

«Η ιατρική στην εποχή του Κωνσταντίνου Γαρδίκα» - Έφη Πουλάκου-Ρεμπελάκου (αναπληρώτρια καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)

«Κωνσταντίνος Δ. Γαρδίκας. Τα χρόνια του Manchester» - Ελένη Γαρδίκα-Κατσιαδάκη (ομότιμη ερευνήτρια, Ακαδημία Αθηνών)

«Ο ιατρός Κωνσταντίνος Γαρδίκας» - Θεοφάνης K. Οικονομόπουλος (παθολόγος-ογκολόγος / ομότιμος καθηγητής, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)

«Κωνσταντίνος Δ. Γαρδίκας ο ακαδημαϊκός διδάσκαλος, ο άνθρωπος» - Διονύσιος Φ. Κόκκινος (ομότιμος καθηγητής / τέως πρόεδρος, Σώμα ΟμοτίμωνΚαθηγητών Πανεπιστημίου Αθηνών / επιστημονικός συνεργάτης, Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών, Ακαδημία Αθηνών / επίτιμος διευθυντής, Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο)

Την εκδήλωση συντονίζει ο Τάσος Σακελλαρόπουλος (πρόεδρος, Επιστημονική Επιτροπή,  Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων /ιστορικός / υπεύθυνος Ιστορικών Αρχείων, Μουσείο Μπενάκη)

Πληροφορίες για την εκδήλωση στον ιστότοπο του Ιδρύματος της Βουλής: http://foundation.parliament.gr