Συνάντηση Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας - Η ευγονική ως κοινωνικό κίνημα: Το παράδειγμα της Βρετανίας (6-3-2023, 19:00)

Τις τελευταίες δεκαετίες έχει ενταθεί το ενδιαφέρον για την ιστορία της ευγονικής, η οποία συχνά προσεγγίζεται ως μια σύζευξη επιστημονικής θεωρίας και πολιτικής ιδεολογίας. Στη συζήτηση αυτή, θα εξετάσουμε την ευγονική ως κοινωνικό κίνημα μέσα από το παράδειγμα της Βρετανίας, που υπήρξε και η γενέτειρα της, με έμφαση στην περίοδο 1883-1914. Θα μιλήσουμε για τις βασικές οργανώσεις που επεδίωξαν την διάδοση της ευγονικής στην Βρετανική κοινωνία, καθώς και για το κοινωνικό προφίλ των μελών τους. Θα αναφέρουμε τους στόχους που έθεσε το κίνημα αυτό στην Βρετανία και θα θίξουμε ακροθιγώς ορισμένα ζητήματα που παραμένουν αμφιλεγόμενα: ποιοι ήταν οι πολιτικοί προσανατολισμοί της ευγονικής και των οπαδών της; Ποιες οι σχέσεις της με άλλα κινήματα, όπως το φεμινιστικό και το εργατικό; Και ποιοι οι βασικοί πολέμιοί της; Τέλος, θα προσπαθήσουμε να αξιολογήσουμε κατά πόσο υπήρξε ένα επιτυχημένο κίνημα, και να αναδείξουμε ορισμένες παραμέτρους που επηρέασαν την έκβαση των εκστρατειών της. 

Ομιλητής: Χρήστος-Σταύρος Κωνσταντόπουλος, M.Phil., ιστορικός και πολιτικός επιστήμονας

Συζητήτρια: Αλεξάνδρα Μπαρμπούτη, Δρ. Ιστορίας της Ιατρικής 

Εικόνα: Έκθεση της Ευγονικής Εταιρείας, π. 1930, WellcomeCollection, SA/EUG/G.40

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται στο Ιστορικό Αρχείο του Ε.Κ.Π.Α., Σκουφά 45, Αθήνα

Για να συμμετάσχετε διαδικτυακά, ακολουθήστε τον σύνδεσμο:

https://uoa.webex.com/uoa/j.php?MTID=mefd63e10d59966187d84369c9998fc46 

Σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας: «Endocrinology and Rejuvenation in Communist Romania» (12/12/2022)

Τη Δευτέρα 12/12/2022 θα πραγματοποιηθεί το τρίτο σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας για το ακαδημαϊκό έτος, με ομιλητή τον Marius Turda, καθηγητή Ιστορίας και διευθυντή του Centre for Medical Humanities (Oxford Brookes University, Οξφόρδη) και συζητήτρια την Αλεξάνδρα Μπαρμπούτη (Διδακτόρισα Ιστορίας της Ιατρικής).

Το θέμα της ομιλίας, που θα πραγματοποιηθεί στα Αγγλικά, είναι: «Endocrinology and Rejuvenation in Communist Romania».

Medical sciences in Romania were severely curtailed after 1947, with the country’s transformation into a satellite state of the Soviet Union in 1947 and the adoption of Soviet scientific theories. Yet, due to the political influence of endocrinologist C. I. Parhon (president of the National Assembly in the newly established Romanian People’s Republic), areas of scientific research dealing with human biology, otherwise considered “Morganist” (after T. H. Morgan) and “racist”, survived. These included a wide range of theories of biotypological improvement, which placed emphasis on glandular rejuvenation, endocrine therapies and the study of longevity. In the following decade, Parhon and his disciples managed to continue research on the human body (constitution), primarily from an endocrinological point of view and with a special focus on aging and chronic degenerative diseases. When, in 1952, the Institute of Gerontology and Geriatrics was established, Ana Aslan, one of Parhon’s students and at the time working at Parhon’s Institute of Endocrinology, was appointed director. In the 1960s and 1970s, Aslan’s research on rejuvenation (including the development of treatment with Gerovital H3) became Romania’s most successful scientific project and a source of political (and ideological) accomplishment for the state. Many political dignitaries, as well members of the general public, in Romania (and elsewhere) benefited from Aslan’s treatments of rejuvenation. It seemed that (some) people were, indeed, living longer under communism.

 

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται στο
Ιστορικό Αρχείο του Ε.Κ.Π.Α., Σκουφά 45, Αθήνα

Για να συμμετάσχετε διαδικτυακά, ακολουθήστε τον σύνδεσμο:
https://uoa.webex.com/uoa/j.php?MTID=ma9f42666a807fcdb5fcee49005de8b5a

Σεμινάριο Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας: «Felo de se: Η αυτοκτονία ως (δια)χρονικό ερώτημα» (7/6/2021)

Τη Δευτέρα 7/6/2021 στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί το έβδομο σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας για την ακαδημαϊκή χρονιά 2020-2021, με θέμα «Felo de se: Η αυτοκτονία ως (δια)χρονικό ερώτημα». Θα μιλήσουν οι Θανάσης Λάγιος (Δρ. Φιλοσοφίας ΕΚΠΑ) και Βάσια Λέκκα (Δρ. Ιστορίας ΕΚΠΑ).

Εάν ο κυρίαρχος λόγος στην Αρχαιότητα θεωρούσε την αυτοκτονία προνόμιο των λίγων (των φιλοσόφων και των αριστοκρατών) και όνειδος των πολλών, εάν ο κυρίαρχος λόγος από τον Μεσαίωνα και μέχρι τη νεωτερικότητα θεωρούσε την αυτοκτονία ασύγγνωστο αμάρτημα, από τον 19ο αιώνα και μέχρι τις μέρες μας ο κυρίαρχος επιστημονικός λόγος θεωρεί την αυτοκτονία ασθένεια και παραδόξως, την ίδια στιγμή, την ασθένεια ως τη μόνη ικανή και αναγκαία προϋπόθεση για την (ιατρικώς υποβοηθούμενη) αυτοκτονία. Με αφορμή την πρόσφατη έκδοση του βιβλίου μας Περί Αυτοκτονίας. Το «απονενοημένο διάβημα» και οι βιο-πολιτικές νοηματοδοτήσεις του (Αθήνα: futura, 2020) και την απόπειρα αποτύπωσης των βασικών του σημείων, σκοπός της παρούσας εισήγησης είναι η παρουσίαση της ιστορικής διαδρομής της αντιμετώπισης της αυτοκτονίας εντός του δυτικού πολιτισμού και, συνακόλουθα, στρέφοντας το βλέμμα στο παρόν, η προσπάθεια ιστορικοποίησης του παραπάνω βιο-πολιτικού παραδόξου.

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται διαδικτυακά.

Για να συμμετάσχετε, ακολουθήστε τον σύνδεσμο:

 https://us02web.zoom.us/j/81087294044?pwd=YTZVdDN5YlphYnVWalhNWHdSTGx6QT09

 

Σεμινάριο Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας: «Έλληνες γιατροί και ναζιστική Γερμανία» (7/12/2020)

Τη Δευτέρα 7/12/2020 στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί το τρίτο σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας για την ακαδημαϊκή χρονιά 2020-2021, με θέμα «Έλληνες γιατροί και ναζιστική Γερμανία: συμπάθειες, συνέργειες, αποστάσεις και αντιστάσεις στο πλαίσιο του μοντερνιστικού εκσυγχρονισμού» και ομιλήτρια τη Μαρία Ζαρίφη.

 

Μαρία Ζαρίφη, ιστορικός της επιστήμης,  «Έλληνες γιατροί και ναζιστική Γερμανία: συμπάθειες, συνέργειες, αποστάσεις και αντιστάσεις στο πλαίσιο του μοντερνιστικού εκσυγχρονισμού»

Συζητητής: Βασίλης Μπογιατζής (ιστορικός, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας)

    Η ανακοίνωση εστιάζει στις περιπτώσεις τεσσάρων Ελλήνων γιατρών, των Κωνσταντίνου και Νικολάου Λούρου, Μαρίνου Γερουλάνου και Κωνσταντίνου Λογοθετόπουλου, οι οποίοι ανέπτυξαν ιδιαίτερα στενές σχέσεις με τη Γερμανία κατά τη διάρκεια της καριέρας τους. Πώς και σε ποιο βαθμό επηρεάστηκαν αυτές οι σχέσεις από τη στιγμή που ο Χίτλερ ανέλαβε την εξουσία; Τι συνέβη κατά τη διάρκεια της Κατοχής; Τι επιδίωκαν οι Γερμανοί ενισχύοντας και διευρύνοντας το επιστημονικό τους δίκτυο με τους γιατρούς στην Ελλάδα; Πώς ανταποκρίθηκαν οι γιατροί αυτοί στους μηχανισμούς της ναζιστικής πολιτικής και προπαγάνδας και ποιος ήταν ο αντίκτυπος στις μεταπολεμικές επιστημονικές σχέσεις των δύο κοινοτήτων;

    Την ανακοίνωση θα πλαισιώσει συζήτηση για την οικειοποίηση της επιστήμης και συγκεκριμένα της ιατρικής και της δημόσιας υγείας από τη ναζιστική ιδεολογία επικαλούμενη έναν μοντερνιστικό εκσυγχρονισμό. Πεπεισμένος για την κατάρρευση των καταστατικών μύθων της νεωτερικότητας, ο μοντερνισμός υπογράμμισε την ανάγκη μιας νέας αρχής προς ένα μέλλον απαλλαγμένο από το χάος, την αμφιταλάντευση και τη δυσφορία, ένα νέο ξεκίνημα (Aufbruch) φορτισμένο από προσδοκίες παλιγγένεσης, ριζώματος, υγείας, ανανέωσης και αναζωογόνησης, οι οποίες δεν αποτέλεσαν μονοπώλιο της Αριστεράς, αλλά συνδέθηκαν με αντίστοιχες της Δεξιάς. Πώς συνδέεται αυτή την περίοδο το ζήτημα της προόδου και της ορθολογικότητας, του πολιτισμού ή της κουλτούρας με την ιατρική γνώση; Τι άντλησε ο ναζισμός από την ευρύτερη μοντερνιστική μήτρα, αλλά και πώς αυτό επηρέασε την εκ μέρους του οικειοποίηση επιστήμης/τεχνολογίας, διαμορφώνοντας τη βάση της ενεργού υποστήριξής του και από ειδικούς της υγείας;  

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται διαδικτυακά.
Για να συμμετάσχετε, ακολουθήστε τον σύνδεσμο:
https://meet.google.com/vdt-rvrw-mzy

Παρουσίαση Βιβλίου (12/03/2018)

Τη Δευτέρα 12 Μαρτίου στο Μουσείο Μπενάκη (Κουμπάρη 1, Κολωνάκι), παρουσιάζεται ο συλλογικός τόμος Φυλετικές θεωρίες στην Ελλάδα: προσλήψεις και χρήσεις στις επιστήμες, την πολιτική, τη λογοτεχνία και την ιστορία της τέχνης κατά τον 19ο και 20ό αιώνα, σε επιμέλεια των Έφη Αβδελά, Δημήτρη Αρβανιτάκη, Ελίζας Άννας Δελβερούδη, Ευγένιου Δ. Ματθιόπουλου, Σωκράτη Πετμεζά και Τάσου Σακελλαρόπουλου. 

Εκπομπή: Ιατρική, Ναζισμός, Ολοκαύτωμα

Συζήτηση με τον καθηγητή Ιατρικής Φυσικής, Ιατρικό Τμήμα Πανεπ. Ιωαννίνων, Τζων Καλέφ-Εζρά με θέμα: «Ιατρική, Ναζισμός, Ολοκαύτωμα»

Εκπομπή «Αφύλακτη Διάβαση», Πρώτο Πρόγραμμα (91,6 και 105,8)

Σάββατο 27/01/2018, 12:00

http://webradio.ert.gr/category/proto-programma/afylachti-diavasi/

European Network in Universal and Global History (ENIUGH)

 

 Αναφορά συνεδρίου

Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Ρωσική Επανάσταση, το European Network in Universal and Global History (ENIUGH)* διοργάνωσε το πέμπτο ευρωπαϊκό συνέδριο για την παγκόσμια ιστορία με γενικό τίτλο «Ρήξεις, Αυτοκρατορίες, Επαναστάσεις (Ruptures, Empires, Revolutions)» στη Βουδαπέστη. Το συνέδριο διήρκησε τέσσερεις ημέρες, από 31 Αυγούστου μέχρι 3 Σεπτεμβρίου 2017, και φιλοξενήθηκε από τα Corvinus University of Budapest και Central European University.

Το πρόγραμμα των πάνελ ήταν δομημένο σε 14 ενότητες ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίσαμε την ενότητα Άνθρωποι, Εργασία και Δημογραφία (People, Labor and Demography). Στα πλαίσια αυτής της ενότητας συγκροτήθηκαν 11 πάνελ με τη συμμετοχή πολλών καθηγητών και ερευνητών από την Ευρώπη και αλλού. Σε σχέση με την ιστορία της υγείας δημιουργήθηκε ένα πάνελ με θέμα την ευγονική και τίτλο: «Eugenics in the making: Examples from the history of eugenics in East and Central Europe». Ο συντονιστής ήταν ο Marius Turda ο οποίος τόνισε την ανάγκη της επικοινωνίας των ιστορικών της υγείας που ασχολούνται με την ιστορία της ευγονικής, η οποία συνδέθηκε πολλές φορές με την εθνική και κοινωνική συγκρότηση των κρατών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, γεγονός που αναφέρθηκε από όλους τους ομιλητές.

Έκδοση: Φυλετικές θεωρίες στην Ελλάδα

 

Έφη Αβδελά, Δημήτρης Αρβανιτάκης, Ελίζα Άννα Δελβερούδη, Ευγένιος Δ. Ματθιόπουλος, Σωκράτης Πετμεζάς, Τάσος Σακελλαρόπουλος (επιμ.)

ΦΥΛΕΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Προσλήψεις και χρήσεις στις επιστήμες, την πολιτική, τη λογοτεχνία και την ιστορία της τέχνης κατά τον 19ο και 20ό αιώνα

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2017, 520 σ.