Σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας: «Η παρουσία των γυναικών στην παροχή υπηρεσιών υγείας στη Μεσαιωνική Ευρώπη» (3/10/2022))

Τη Δευτέρα 3 Οκτωβρίου 2022 θα πραγματοποιηθεί το πρώτο σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας για το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023, με ομιλήτρια τη Νικολέττα Γιαντσή, καθηγήτρια στο Ε.Κ.Π.Α., και θέμα «Η παρουσία των γυναικών στην παροχή υπηρεσιών υγείας στη Μεσαιωνική Ευρώπη».

 

 

 

Περίληψη:

Ξεκινώντας από μια ευρύτερη εικόνα για την ιατρική στον Μεσαίωνα (12ος-15ος αι.), η συζήτηση επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στην άσκηση της ιατρικής από γυναίκες, αλλά και τις γυναίκες ως αντικείμενο ιατρικής φροντίδας. Υπό αυτό το πρίσμα διερευνούμε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ασκούνταν η ιατρική, αλλά και τις κοινωνικές παραμέτρους μέσα από τις οποίες αναδύεται η ιατρική ως επιστήμη και ως επάγγελμα. Θα παρουσιαστούν οι ιατρικές σχολές, η ανάμειξη της Εκκλησίας στη διαμόρφωση της ιατρικής δεοντολογίας, η μετάβαση σε έναν πιο ορθολογικό τρόπο αντιμετώπισης του σώματος σε σύγκριση με το παρελθόν. Θα συζητήσουμε επίσης για τα σημαντικά ονόματα των γυναικών γιατρών της περιόδου αυτής και το έργο τους. Συγχρόνως θα επιχειρήσουμε μία επίσκεψη στα νοσοκομειακά ιδρύματα και θα διερευνήσουμε τις αντιλήψεις για τη νοσηλεία και το θεραπευτικό έργο των ιδρυμάτων.

Την ανακοίνωση θα σχολιάσει η Αθηνά Σπανίδου, υποψήφια διδάκτορας Μεσαιωνικής Ιστορίας (Ε.Κ.Π.Α.).

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται στο Ιστορικό Αρχείο του Ε.Κ.Π.Α. (Σκουφά 45, Αθήνα).

 

Για να συμμετάσχετε διαδικτυακά, ακολουθήστε τον σύνδεσμο: 

https://uoa.webex.com/uoa/j.php?MTID=m080603d82f8468cc6ad9491fc1c88eae

 

Σεμινάριο Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας: «Δύο Δυναμερά τόσο μακρινά και τόσο κοντινά» (7/2/2021)

 

Τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου 2022, στις 19:00, θα πραγματοποιηθεί το πέμπτο σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας, με θέμα Αίλιος Προμώτος (2ος αι. μ.Χ.) και Νικόλαος Μυρεψός (13ος αι. μ.Χ.): Δύο «Δυναμερά» τόσο μακρινά και τόσο κοντινά. Θα μιλήσουν οι Μάριος Μαρσέλος (ιατρός, φαρμακολόγος) και Ηλίας Βαλιάκος (φιλόλογος, ιστορικός).

Οι ιατροί Αίλιος Προμώτος (Αλεξάνδρεια, 2ος αι μ.Χ.) και Νικόλαος Μυρεψός (Νίκαια Βιθυνίας και Κωνσταντινούπολη, 13ος αι. μ.Χ.) συνέγραψαν ιατρικά βιβλία με τον τίτλο «Δυναμερόν», τα οποία περιέχουν θεραπευτικές συνταγές για πολλά και διαφορετικά νοσήματα. Τα βιβλία αυτά θα παρουσιαστούν και θα συζητηθούν με έμφαση στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής τους, στην αξιολόγηση των παρεχόμενων ιατρικών πληροφοριών, στη σύγκριση με προγενέστερα ή μεταγενέστερα έργα, καθώς και στην προσπάθεια τεκμηρίωσης της χρονολόγησης των αρχικών κειμένων. Επίσης, θα αναζητηθούν τυχόν ομοιότητες ανάμεσα στα δύο αυτά κείμενα, τα οποία φέρουν τον ίδιο τίτλο, αν και απέχουν μεταξύ τους περισσότερους από 10 αιώνες.

Το «Δυναμερόν» του Νικολάου Μυρεψού αποτελεί την εκτενέστερη συλλογή ιατρικών συνταγών της ύστερης βυζαντινής εποχής (2667 συνταγές), ταξινομημένη σε 24 ενότητες, μία για κάθε γράμμα του αλφαβήτου. Κάθε κεφάλαιο περιέχει από ένα μέχρι και εννέα υποκεφάλαια. Κάθε φαρμακευτική συνταγή αποτελείται από τέσσερα μέρη: την ονομασία της, τις ασθένειες για τις οποίες χρησιμοποιείται, τα συστατικά της και τη δοσολογία.

Το «Δυναμερόν» του Αίλιου Προμώτου (830 συνταγές) αποτελείται από 130 κεφάλαια, τα οποία περιλαμβάνουν διαφορετικά νοσήματα. Το εκτενέστερο κεφάλαιο αναφέρεται στις οφθαλμικές παθήσεις, κυρίως στο τράχωμα, μια ενδημική νόσο της Αιγύπτου ήδη κατά την αρχαιότητα (28 συνταγές κολλυρίων).

 

Σεμινάριο Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας: "Το επάγγελμα του φαρμακοποιού στην Ελλάδα του 19ου και 20ού αιώνα" (2/11/2020)

 

 

Τη Δευτέρα 2/11/2020 στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί το δεύτερο σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας για την ακαδημαϊκή χρονιά 2020-2021, με θέμα "Το επάγγελμα του φαρμακοποιού στην Ελλάδα του 19ου και 20ού αιώνα" και ομιλήτρια τη Φωτεινή Καραμαλούδη.

 

Φωτεινή Καραμαλούδη, ερευνήτρια ιστορίας Φαρμακευτικής,  Το επάγγελμα του φαρμακοποιού στην Ελλάδα του 19ου και 20ού αιώνα

Συζητητής: Μάριος Μαρσέλος (ομότιμος καθηγητής Φαρμακολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)

Φαρμακεία, οι γνωστές σπετσαρίες (spezieria) ή σπετσαρειά, πρωτοεμφανίζονται στον ενετοκρατούμενο ελλαδικό χώρο από τα τέλη ήδη του 15ου αιώνα, στην Κρήτη, τα Επτάνησα και τη Χίο. Οι φαρμακοποιοί, γόνοι καλών οικογενειών, διδάχθηκαν την Φαρμακοτεχνία, τη Βοτανική και τη Χημεία στη Βενετία, στο Collegio dei Speciali ή Collegio Farmaceutiko και αργότερα στην Πάντοβα. Φαρμακευτικό Σχολείο ιδρύθηκε για πρώτη φορά στην Ιόνιο Ακαδημία, στην Κέρκυρα, το 1841. Στην εισήγηση θα μιλήσουμε για τον ρόλο του φαρμακοποιού στην παρασκευή του φαρμάκου καθ’ όλη τη διάρκεια του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα και για τα ιδιοσκευάσματα, που σιγά-σιγά πήραν τη θέση τους στα φαρμακεία με την ίδρυση και την ανάπτυξη των φαρμακοβιομηχανιών, περιορίζοντας έτσι τη δουλειά του φαρμακοποιού στο εργαστήριο. Θα συζητήσουμε για όλες τις άλλες υπηρεσίες που προσέφερε το φαρμακείο και ο φαρμακοποιός στη δημόσια υγεία ευρύτερα αλλά και στην κοινωνική ζωή ενός τόπου. Θα μιλήσουμε ακόμα για τον ρόλο που έπαιξαν τα φαρμακεία κατά την επαναστατική περίοδο και θα διαψεύσουμε τη λανθασμένη άποψη για το δήθεν «πρώτο» φαρμακείο της Ελλάδας στο Ναύπλιο. Θα σταθούμε επίσης στον ρόλο τους όπως έχει διαμορφωθεί στα τέλη του 20ού αιώνα και στις μέρες μας ως αποτέλεσμα της ραγδαίας αύξησης των πωλήσεων OTC προϊόντων και καλλυντικών από το φαρμακείο. Ο ρόλος του φαρμακοποιού ως επιστήμονα φαρμακοπώλη (;) ίσως είναι κάτι που χρήζει συζήτησης και προβληματισμού. 

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται διαδικτυακά.
Για να συμμετάσχετε, ακολουθήστε τον σύνδεσμο:
https://meet.google.com/bbn-funo-rjc

Παρουσίαση βιβλίου: Η χειρουργική των Ελλήνων διά μέσου των αιώνων

Ημερίδα Βυζαντινής Ιατρικής 14 Δεκεμβρίου 2018 / Symposium on Byzantine Medicine, 14 December 2018

Το Δίκτυο για την Ιστορία της Υγείας, το Ιστορικό Αρχείο και το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών έχουν την τιμή να σας προσκαλέσουν στην ημερίδα

Ἰατρικὴ θεραπεία ἔστι μέν που καὶ σώματος, ἔστι δ’ ἄρα καὶ ψυχῆς: Όψεις της Ιατρικής στο Βυζάντιο

που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή, 14 Δεκεμβρίου 2018, στο Ιστορικό Αρχείο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Σκουφά 45, Αθήνα.

Η ημερίδα συνοδεύεται από έκθεση του Μουσείου Μπενάκη, Κουμπάρη 1,

Θεραπεύοντας το σώμα: ιατρικά εργαλεία και πρακτικές ίασης από την ύστερη αρχαιότητα ως τον μεσαίωνα.
____________________________________________________________________

The Network for the History of Health, the Historical Archive and the Department of History and Archaeology of the National and Kapodistrian University of Athens are organizing a symposium titled

Ἰατρικὴ θεραπεία ἔστι μέν που καὶ σώματος, ἔστι δ’ ἄρα καὶ ψυχῆς: Aspects of Byzantine Medicine.

The symposium will take place on Friday, 14 December 2018, at the Historical Archive of the National and Kapodistrian University of Athens, 45 Skoufa St., Athens.

The symposium will coincide with an exhibition at the Benaki Museum, 1 Koumbari St., titled

Healing the body: medical instruments and healing practices from late antiquity to the middle ages.

Για το πρόγραμμα, βλ. εδώ.

For the programme click here.