Σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας: «Ο Calmette εις τας Αθήνας: Ο αγώνας κατά της φθίσης και η οργάνωση του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ (ΕΙΠ)» (7/11/2022)

Τη Δευτέρα 7 Νοεμβρίου 2022 θα πραγματοποιηθεί το δεύτερο σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας για το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023, με ομιλήτρια τη Χριστίνα Οικονομοπούλου (Δρ., Στέλεχος Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας, Προϊσταμένη Διοίκησης, Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ) και θέμα «Ο Calmette εις τας Αθήνας: Ο αγώνας κατά της φθίσης και η οργάνωση του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ (ΕΙΠ)».

 

Περίληψη:

Τον Φεβρουάριο του 1920 επισκέφθηκε την Αθήνα ο Albert Calmette, μαθητής και συνεργάτης του Louis Pasteur και υποδιευθυντής τότε του Ινστιτούτου Παστέρ Παρισίων. Γνωστός ήδη για τις μελέτες του πάνω στη φυματίωση, που οδήγησαν έναν χρόνο αργότερα στη δημιουργία του αντιφυματικού εμβολίου BCG, αλλά και για τους αγώνες του ως πρωτοπόρου της Κοινωνικής Ιατρικής, έγινε δεκτός στην Ελλάδα με ενθουσιώδη σχόλια από τον Τύπο της εποχής.
Η παρουσίαση, που βασίζεται σε στοιχεία του Ιστορικού Αρχείου του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ και σε δημοσιεύματα του ημερήσιου Τύπου, αναδεικνύει κατ’ αρχάς τον ρόλο του Calmette στην οργάνωση και έναρξη λειτουργίας του ΕΙΠ, που είχε ήδη ιδρυθεί το 1919. Ο Γάλλος Καθηγητής Βακτηριολογίας και Υγιεινής συγκρότησε το ΔΣ, εκπόνησε τα σχέδια των κτηριακών εγκαταστάσεων και εγκατέστησε τον Διευθυντή και Υποδιευθυντή. Παράλληλα, η παρουσίαση εξετάζει και άλλες «στιγμές» της επίσκεψης του Calmette στην Αθήνα, όπως τη διάλεξή του στη Σιναία Ακαδημία και την επίσκεψή του στο Γαλλικό και το Δημοτικό Νοσοκομείο.

Συζητητής: Ανδρέας Βούρτσης, Μ.Sc., ιστορικός, Μεταπτυχιακός Υπότροφος, ΙΤΕ

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται στο Ιστορικό Αρχείο του Ε.Κ.Π.Α. (Σκουφά 45, Αθήνα)

Για να συμμετάσχετε διαδικτυακά, ακολουθήστε τον σύνδεσμο:

https://uoa.webex.com/uoa/j.php?MTID=m080603d82f8468cc6ad9491fc1c88eae

Σεμινάριο Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας: «Κοινωνικά νοσήματα στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου» (5/4/2021)

Τη Δευτέρα 5/4/2021 στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί το πέμπτο σεμινάριο του Δικτύου για την Ιστορία της Υγείας για την ακαδημαϊκή χρονιά 2020-2021, με θέμα «Κοινωνικά νοσήματα στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου». Θα μιλήσουν οι Κωστής Γκοτσίνας (Γαλλική Σχολή ΑΘηνών) και Γιάννης Στογιαννίδης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής).

Αναλυτικότερα:

Από τις αρχές του 20ού αι. ο όρος «κοινωνικό νόσημα» κυριαρχούσε στη μεσοπολεμική Ευρώπη, για να περιγράψει μια ιδιαίτερη κατηγορία νοσημάτων, στο σημείο τομής ιατρικής παθολογίας και κοινωνικού ζητήματος. Τα παραδείγματα της φυματίωσης και της εξάρτησης από ψυχοδραστικές ουσίες είναι χαρακτηριστικά.

Η φυματίωση δεν γίνεται αντιληπτή ως κοινωνική νόσος, τουλάχιστον μέχρι τα τέλη του 19ου αι. Από τον 20ό αι., όμως, τα μεταδοτικά νοσήματα γίνονται κατανοητά σταδιακά ως προβλήματα που αφορούν το σύνολο της κοινωνίας. Η έννοια του κοινωνικού ζητήματος αφορά τόσο τους μεγάλους αριθμούς ασθενών όσο και τα μέτρα που κλήθηκε να πάρει η κοινωνία για να κατασταλεί η μεταδοτικότητα. Αυθόρμητες συλλογικότητες ανέλαβαν ένα κοινωνικό έργο που διεθνώς ονομάστηκε αντιφυματικός αγώνας και αναπτύχθηκε με διαφορετικά χαρακτηριστικά σε κάθε κράτος. Οι λύσεις που αναζητήθηκαν για την ανακούφιση του κοινωνικού συνόλου διέφεραν και συνδέθηκαν με τους διαθέσιμους οικονομικούς πόρους.

Από την άλλη, οι εξαρτήσεις από τις κάθε είδους ψυχοδραστικές ουσίες έλαβαν σαφώς μικρότερη έκταση. Κινητοποίησαν, όμως, και αυτές το ιατρικό σώμα, αλλά και άλλα δρώντα υποκείμενα της εποχής, όπως νομικούς, αστυνομικούς ή δημοσιογράφους, που έκαναν λόγο για μια καινοφανή «κοινωνική μάστιγα». Στη βάση της έννοιας του «αλκοολισμού» όπως διατυπώθηκε στα μέσα του 19ου αι., προέκυψαν μια σειρά «νόσοι» («μορφινομανία», «κοκαϊνομανία», «ηρωινομανία», «αιθερομανία» κ.λπ.), για τις οποίες οι «ασθενείς» αντιμετωπίζονταν άλλοτε ως υπεύθυνοι και άλλοτε ως θύματα.

Στη συνάντηση θα συζητήσουμε πώς ακριβώς συγκροτείται η κοινωνική διάσταση των νοσημάτων και ποια χρονική στιγμή. Με ποια ευρύτερα ζητήματα της ελληνικής κοινωνίας συνδέονται; Ποια τμήματα της κοινωνίας επιστρατεύονται για την αντιμετώπιση αυτών των νοσημάτων και με ποιον τρόπο;

 

Τα σεμινάρια πραγματοποιούνται διαδικτυακά.

Για να συμμετάσχετε, ακολουθήστε τον σύνδεσμο:

https://meet.google.com/ysj-twrp-xks

Από το σεμινάριο του Δικτύου της 6 Νοεμβρίου 2017

"Το σανατόριο Σωτηρία" από τους: Κατερίνα Χατζηκωνσταντίνου, Κώστα Τσιάμη, Γιάννη Στογιαννίδη.

Σεμινάριο για την Ιστορία της Υγείας

Το Δίκτυο για την Ιστορία της Υγείας και το Ιστορικό Αρχείο του ΕΚΠΑ
Έχουν την τιμή να σας προσκαλέσουν στο σεμινάριο που θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 6 Νοεμβρίου 2017,  18.30 -20.30, στο Ιστορικό Αρχείο του Ε.Κ.Π.Α., Σκουφά 45, με θέμα :

Tο σανατόριο Σωτηρία

Ομιλητές:

Γιάννης Στογιαννίδης, ιστορικός, Για μια προϊστορία του νοσοκομειακού management:  Φερέλπιδες φιλάνθρωποι, φυματικοί και γιατροί στο σανατόριο ΣΩΤΗΡΙΑ (1903-1940)
Κώστας Τσιάμης, ιατρός, Εργαστήριο Μικροβιολογίας Ιατρική Σχολή, Ε.Κ.Π.Α, Το Αρχείο του Νοσοκομείου «Η Σωτηρία»
Κατερίνα Χατζηκωνσταντίνου, αρχιτέκτων,  ΑΠΘ, Τα κτίρια του Σωτηρία

Έξι πρόσφατα βιβλία

'Recommended reading on any course on international health' Vivek Neelakantan reviews 'Discovering Tuberculosis' https://t.co/dJBo8AwhYH pic.twitter.com/s4Kyh9l5Wm

— Danny Millum (@ReviewsHistory) April 27, 2017

Mental Health in Historical Perspective https://t.co/ODrfFrledW #palgrave

— HealthHistoryNetwork (@HealthHistNet) May 5, 2017

(Parution) En marge du Serment hippocratique. Contrats et serments dans le monde gréco-romain https://t.co/4kFBO4qnOW #histmed pic.twitter.com/paL2cTEXSG

— Alexandre Klein (@kleinalexandre) April 29, 2017

(Parution) Le texte médical du Papyrus Ebers https://t.co/WVi9GlD17L #histmed pic.twitter.com/s24aUgWVLL

— Alexandre Klein (@kleinalexandre) April 29, 2017

(New Book) Toxicology in the Middle Ages and Renaissance https://t.co/ebYJKwOjNY #histmed #histsci pic.twitter.com/d3ChBwgN5d

— Alexandre Klein (@kleinalexandre) April 8, 2017

pic.twitter.com/WexkuxaGqs

— HealthHistoryNetwork (@HealthHistNet) April 8, 2017

Η φυματίωση πέρα από την ιατρική